Bóźniczna 4 - synagoga
Synagoga, inaczej bóźnica, była domem wspólnej modlitwy Żydów, gdzie przechowywano święte księgi, słuchano głośno czytanych fragmentów Pisma Świętego, czasem słuchano także nauk wygłaszanych przez uczonych mężów – rabinów i cadyków.
Synagoga w Pabianicach została zbudowana w 1847 roku. 33 lata później przebudowano ją, odrestaurowano i upiększono z zewnątrz, dobudowano również część przeznaczoną dla kobiet – babiniec. Budynek był murowany, ponieważ ówczesne władze nie wyraziły zgody na wzniesienie go z drewna, chociaż dach pokryto gontem.
Był to obiekt w stylu klasycystycznym. Ściany zewnętrzne miał podzielone pilastrami z wnękami, a szczyt ściany frontowej – trójkątny. Wnętrze pokryto freskami i drzeworytami. Na uwagę zasługiwały piękne, rzeźbione w drewnie aron ha-kodesz (szafa do przechowywania rodałów) oraz bima – podwyższenie, z którego czytano Torę i skąd śpiewał kantor.
Świątynia przetrwała II wojnę światową, chociaż w październiku 1939 roku Niemcy zdewastowali jej wnętrze. Decyzję o likwidacji budynku podjęły w latach 50. XX wieku komunistyczne władze miasta. Jego ruiny rozebrano ostatecznie w 1960 roku.
Na Nowym Mieście, w początkach XX w. wybudowano drugą synagogę, nazywaną Synagogą Nowego Miasta przy ul. św. Rocha, zaś przy ul. Kościuszki 21/23 publiczny dom modlitwy.
Bóźniczna 4 – Synagoga 656835_Fotopolska-Eu, fot. 1950-55r.
